انتشار اوراق یعنی شرکت به جای گرفتن وام از بانک، با فروش اوراق بدهی در بورس یا فرابورس از سرمایهگذاران پول بگیرد و در موعدهای مشخص سود و اصل آن را بپردازد. در ایران این اوراق بر پایه عقود اسلامی منتشر میشوند و به آنها صکوک میگویند.
انواع صکوک
صکوک مرابحه برای خرید مواد اولیه و کالا، صکوک اجاره برای آزاد کردن نقدینگی داراییهایی مثل ساختمان و ماشینآلات، صکوک سلف برای پیشفروش محصولات استاندارد، صکوک منفعت برای پیشفروش خدمات و صکوک مشارکت و استصناع برای اجرا و ساخت طرحها. نوع اوراق باید با دارایی، فروش و هدف شرکت جور باشد.
چه شرکتهایی میتوانند اوراق منتشر کنند؟
شرکتهای بورسی و غیربورسی، به شرط داشتن صورتهای مالی حسابرسیشده، ضامن معتبر (معمولاً بانک یا شرکت تأمین سرمایه) و نیاز مالی در اندازهای که هزینههای ثابت انتشار را توجیه کند. مجوز انتشار را سازمان بورس صادر میکند و اوراق باید نظر کمیته فقهی را هم بگیرد.
ارکان انتشار
نهاد واسط (ناشر حقوقی اوراق)، مشاور عرضه، ضامن، متعهد پذیرهنویسی، بازارگردان و حسابرس. هر کدام کارمزد جداگانهای دارند که باید در هزینه کامل انتشار حساب شود.
هزینه انتشار
هزینه واقعی صکوک از نرخ سود اسمی بیشتر است. کارمزد ضامن، کارمزد تعهد پذیرهنویسی و بازارگردانی و هزینههای ثبت و مشاوره را باید روی نرخ اسمی گذاشت. چون سود معمولاً هر سه ماه پرداخت میشود، نرخ مؤثر سالانه هم از نرخ اسمی بالاتر است.
پرسشهای رایج
فرق انتشار اوراق با وام بانکی چیست؟
در وام، بانک پول میدهد؛ در انتشار اوراق، پول را سرمایهگذاران بازار سرمایه میدهند. اوراق معمولاً مبلغ بزرگتر، مدت طولانیتر و نرخ ثابت دارد اما آمادهسازی و ارکان بیشتری میخواهد.
حداقل مبلغ انتشار چقدر است؟
سقف قانونی مشخصی برای کمینه نیست، اما به خاطر هزینههای ثابت، انتشار معمولاً از چند صد میلیارد تومان به بالا اقتصادی میشود.